Jeugd Zwolle in beweging

Wat is er nu écht nodig om de jeugdhulp in Zwolle te verbeteren? In het innovatietraject ‘Jeugd Zwolle in Beweging’ ging de gemeente Zwolle samen met ongeveer 65 partners uit de stad aan de slag. Deze reis startte met vier DroomSafari’s, waarin deelnemers op zoek gingen naar hun droombeeld voor de jeugd in Zwolle. Daarna volgde de Verkenningsdag, waarop samen werd bepaald welke thema’s prioriteit kregen en in het traject werden opgepakt. De periode daarna ging de groep uiteen in ideeteams, om concrete oplossingen te verzinnen én realiseren. Wethouder Ed Anker en beleidsambtenaar Noortje de Boer kijken terug op een leerzaam, vruchtbaar en uitdagend traject.

Stevige groep met veel betrokkenheid

Het waren roerige tijden voor gemeenten, zo vlak nadat de gemeentes de verantwoordelijkheden rondom de jeugdhulp van de landelijke overheid hadden overgenomen. Op het bord van beleidsambtenaar Noortje de Boer van de gemeente Zwolle lag een pittige vraag: hoe kunnen we de zorg voor de Zwolse kinderen toekomstbestendig maken? “Als gemeente wilden we geen inhoudelijke nota met alle antwoorden gaan schrijven”, vertelt Noortje. “Als stad konden we dit niet in ons eentje. Bovendien hadden wij niet de kennis van de praktijk om te weten wat het beste is. Wat we dus vooral wél wilden, was samen met allerlei partijen bedenken hoe het beter kon.”

Voor Noortje was dat wel anders dan hoe ze normaal projecten aanpakt. “Ik was op zoek naar een partij die aan de ene kant met mij kon sparren over hoe je zoiets kunt aanpakken. En aan de andere kant hoe ik een rol kon hebben in het begeleiden van het proces. Zodat ik zelf ook kon meedoen, in plaats van voor de groep te staan.” Voor Ed was betrokkenheid erg belangrijk: “We wilden een partij die ons kon helpen om de juiste mensen bij elkaar te halen. Het moest een stevig traject zijn, met veel commitment. Niet alleen van de professionals, maar ook van bestuurders. Met hulp van Ynnovate hebben we een heel stevige groep bij elkaar gekregen. Dat was het fundament voor het hele traject erna.”

DroomSafari’s, Verkenningsdag en Ideeteams

Samen met Ynnovate is Noortje begonnen met het ontwerpen van het proces. Noortje vertelt: “Draagvlak was belangrijk. Daarom hebben we vanuit de gemeente deelnemers persoonlijk uitgenodigd voor de DroomSafari’s. Samen met Ynnovate organiseerden we vier DroomSafari’s, met per avond vijftien mensen, om samen na te denken over de vraag “Wat is onze droom voor de jeugd in Zwolle?”. Iedere keer was er een mengeling van aanwezigen: jongeren, jongerenwerkers, professionals in de zorg en het onderwijs, vrijwilligers, creatieve meedenkers en ambtenaren.

De uitkomsten van de avonden waren acht kernthema’s die zijn meegenomen naar de Verkenningsdag. Tijdens die dag werd bepaald wat de belangrijkste knelpunten zijn die de gezamenlijke droom in de weg staan.” Hierna was het tijd voor de volgende processtap: het oplossen van die kernknelpunten. Er is gewerkt met ideeteams. De ideeteams hadden als missie om ideeën te bedenken en te realiseren om de knelpunten op te lossen. Uiteindelijk zijn vijf ideeteams met concrete ideeën aan de slag gegaan, onder begeleiding van Ynnovate.

‘Ook belangrijk zijn de meer softe resultaten van het proces zelf. Nieuwe partijen die elkaar gesproken hebben, mensen die elkaar nooit zagen of eerder niet goed met elkaar door één deur konden’

Uitvoeren van ideeën

De vijf ideeën die zijn opgepakt door de ideeteams, hebben allemaal een plek gekregen binnen de uitvoering van de gemeente. “Denk aan meer jongeren- en ouderenparticipatie op school, dat is opgenomen in de Ontwikkelagenda Passend Onderwijs”, vertelt Noortje. Een ander mooi voorbeeld van een idee dat is uitgevoerd, is ‘Zo zwaar als nodig, zo licht als mogelijk’. Waar het om draait, is dat kinderen sneller en beter geholpen worden.

Ed vertelt: “Ouders en kinderen kloppen ergens aan met hun vraag. Dat noemen we de toegang. Als gemeente, maar ook de professionals, willen we dat deze ouders en kinderen snel, goed en passend antwoord op hun vraag krijgen. Dus zorgen we ervoor dat de plek waar deze ouders en kinderen terecht komen, ook goed bemand is. Vaak zoeken ouders en jongeren als eerste hulp bij hun huisarts. Daarom zitten er bij de huisartsenpraktijken tegenwoordig professionals uit het sociaal team, zoals een jeugd- en gezinswerker en een jeugdpsycholoog. Verder willen we ook de toegang op het onderwijs verbeteren. Het idee leefde al voordat we Jeugd Zwolle in Beweging startte en is hierdoor in versnelling gekomen.”

Softe kant

Noortje benadrukt dat het in hun innovatietraject niet alleen om concrete uitkomsten gaat. “Er wordt vaak gevraagd naar concrete resultaten. Die zijn er zeker wel. Maar ook belangrijk zijn de meer softe resultaten van het proces zelf. Nieuwe partijen die elkaar gesproken hebben, mensen die elkaar nooit zagen of eerder niet goed met elkaar door één deur konden. Als gemeente hebben we een visitekaartje afgegeven. Zo van: dit is hoe we met elkaar willen omgaan in deze stad op dit terrein. Misschien een soft resultaat van het hele traject, maar bijna net zo belangrijk.”

Puntje bij paaltje

Dingen gaan nooit verkeerd, hooguit anders dan verwacht. Het is een bekend credo bij Ynnovate. Op de vraag of dingen anders gingen dan verwacht, denkt Ed terug aan het einde van de Verkenningsdag. “We hadden heel veel opgehaald, elkaar goed leren kennen en gezamenlijk toekomstbeeld opgebouwd. Dat was ook nodig. Maar doordat we eindigden met knelpunten ontstond wel de vraag: hoe nu verder?”.

Noortje sluit zich daarbij aan. “Mensen keken ons een beetje aan voor verdere actie. Dat was zoeken na afloop van de Verkenningsdag. Maar door de opstart van de ideeteams kwam dat helemaal goed en hebben gemeente én partijen samen opgetrokken in het gevolg.” Ed sluit af: “We moeten ook gewoon realistisch blijven in hoeveel tijd mensen vrij konden maken voor deelname aan het traject. Bovendien had iedereen ook z’n eigen belangen. Dat maakt zo’n proces er niet makkelijk op.” “Maar als we het niet hadden gedaan, was het nog moeilijker geweest”, voegt Noortje eraan toe.

‘Het ziet er allemaal wel heel vrolijk uit met die geeltjes en de ballonnen, maar ondertussen merkte je heel goed dat ze bij Ynnovate exact weten wat er in zo’n groep aan de hand is’

Haarscherp

Juist het omgaan met die weerstanden, vond Ed zo uniek bij het innovatieproces van Jeugd Zwolle in Beweging. “Ik denk dat het juist goed is dat we in dit traject uit onze comfortzone zijn gehaald. We hadden geen behoefte aan een blauwepakkenfabriek. Nee, we wilden – en willen – het echt anders doen. Het zag er allemaal wel heel vrolijk uit met die geeltjes en de ballonnen, maar ondertussen merkte je heel goed dat ze bij Ynnovate exact weten wat er in zo’n groep aan de hand is. Ze zagen haarscherp wanneer iemand het ingewikkeld vond of aansluiting miste. Of zich afvraagt: ga ik de volgende keer nog wel komen? Er waren veel van die kleine weerstanden die lastig zijn in zo’n proces. En daar wisten ze wél mee om te gaan. Het was dus niet alleen de buitenkant die er leuk en vrolijk uitzag. Ze wisten ook heel goed wat er aan de binnenkant aan het gebeuren was.”

Dit interview verscheen ook in het boek Let’s Ynnovate!

This entry was posted in Interview opdrachtgever. Bookmark the permalink.

Comments are closed.